Kata Hubung.

Kata Hubung

Perkataan yang bertugas untuk menghubungkan atau menyambungkan dua ayat tunggal

atau lebih daripada dua ayat tunggal. Ayat yang terhasil daripada penyambungan dua

ayat atau lebih daripada dua ayat dinamakan ayat majmuk.

Kata Hubung Gabungan

Kata hubung gabungan menyambungkan dua ayat yang sama penting kedudukan. Menurut

Tatabahasa Dewan Edisi Baharu (Nik Safiah Karim et. al: 2004 : 239), kata hubung

f sifatnya. Ayat yang terbentuk yang menggunakan kata hubung gabungan ini di

gabungan ialah jenis kata yang menghubungkan dua klausa atau lebih yang sama

tar

asebut

ayat majmuk gabungan.
Contoh:

lalu mengambil bajunya.
1. Dia membuka almari
 

. Roziah mendengar radio sambil menggosok baju.
2

Kata Hubung Pancangan

Kata hubung pancangan menyambungkan satu ayat induk dengan satu atau lebih ayat

kecil.

  Ayat utama                     Ayat Kecil

      

 

1. [ Asmah senyum ] kerana [ dia sangat gembira ]

2. Kami akan berhenti menjalani latihan bola sepak jika hujan bertambah lebat.

3. Dia tidak putus asa walaupun dia tidak berjaya dalam temuduga tersebut.

Menurut Tatabahasa Edisi Baharu (Nik Safiah Karim et. al : 2004 :240), kata hubung

pancangan ialah jenis kata hubung yang menyambung klausa-klausa tak setara atau

ahagi
kepada tiga jenis, iaitu:


klausa pancangan pada klausa utama atau klausa induk. Kata hubung pancangan ter

b1. Kata hubung pancangan relatif

2. Kata hubung pancangan komplemen

3. Kata hubung pancangan keterangan



Kata hubung pancangan relatif.

Menurut Tatabahasa Dewan Edisi Baharu (Nik Safiah Karim et. al : 2004 : 240), kata

hubung pancangan relatif atau ringkasnya kata relatif ialah kata yang berfungsi

menghubungkan klausa utama dengan satu klausa kecil yang lain. Bentuk kata 

hubung pancangan relatif ialah "yang".

Kata hubung pancangan komplemen.

Menurut Tatabahasa Dewan Edisi Baharu (Nik Safiah Karim et. al : 2004 : 241), kata

hubung, pancangan komplemen berfungsi menghubungkan satu klausa yang menjadi

komplemen atau pelengkap pada satu klausa utama. Dua contoh kata komplemen 

yang sering digunakan ialah "bahawa" dan "untuk".

Kata hubung pancangan keterangan

Menurut Tatabahasa Dewan Edisi Baharu (Nik Safiah Karim et. al : 2004 : 241), kata

hubung pancangan keterangan berfungsi menghubungkan klausa yang menjadi 

keterangan pada satu klausa utama. 

Contoh kata keterangan adalah seperti;

"kerana, hingga, kalau, agar, jika, sungguhpun, supaya, apabila"

(SUMBER)

Kata Pemeri-Nota dua.

Kata Pemeri

Mengikut Tatabahasa Dewan Edisi Baharu (Nik Safiah Karim et.al: 2004:250), kata 

pemeri ialah unsur yang menjadi pemeri hal / perangkal dengan frasa-frasa utama dalam 

predikat. Penggunaan kata pemeri ialah di hadapan frasa nama dan kata pemeri 

di hadapan frasa adjektif dan frasa sendi nama. Kata pemeri menceritakan 

subjek atau kata yang menghubungkan subjek dengan frasa-frasa utama dalam predikat.

Kata pemeri "ialah" menghubungkan subjek dengan frasa nama. Contohnya,

1. Binatang yang paling Abu suka ialah kucing

2. Bangunan yang tinggi itu ialah  Menara Telekom.

Kata pemeri "adalah" menghubungkan subjek dengan frasa adjektif atau frasa sendi nama
contohnya,



Kata pemeri "adalah" menghubungkan subjek dengan frasa adjektif atau frasa sendi nama
contohnya,

1. Bunga anggerik ini adalah daripada murid-murid Tingkatan  Dua A1  .
2. Baju ini adalah nipisl tetapi mahal.
3. Bungkusan ini adalah untuk anak-anak di rumah yatim.

Kata Pemeri-Nota satu

PERBEZAAN IALAH DAN ADALAH

Kata Pemeri ialah hendaklah digunakan di hadapan kata nama. Contoh ayat yang menggunakan kata pemeri ialah .

1. Pengetua sekolah saya ialah Paun Rahimah Bt Abdullah

Kata pameri adalah digunakan di hadapan kata djektif atau kata sendi nama seperti berikut:

2. Tarikh kejohanan itu adalah pada 15 Mei 2010-05-18

3. Adalah sukar untuk beliau membuat keputusan itu.

Namun demikian kata pameri adalah tidak boleh diikuti oleh kata kerja seperti dalam ayat di bawah ini:

4. Keputusan penyertaan adalah  bergantung pada pihak pengurusan syarikat tersebut. (salah)

Kata pemeri ialah pula boleh diikuti kata kerja atau frasa kerja yang berfungsi sebagai kata nama atau frasa nama. 

Contohnya: 

5. Tanggungjawab ibu bapa ialah mendidik dan memberikan nafkah kepada anak-anak.

Frasa

FRASA ialah unit yang terdiri daripada satu susunan yang mengandungi sekurang-kurangnya satu perkataan ataudua yang berpontensi diperluas menjadi dua perkataan atau lebih.terdapat empat jenis frasa iaitu Frasa Nama(FN),Frasa Kerja(FK),Frasa Adjektif(FA) dan Frasa Sendi Nama(FS)

a) Frasa nama + frasa nama

Ayat inti ini subjeknya ialah kata nama dan predikatnya juga frasa nama.

Contoh ayat

FN (subjek)	FN (predikat)
Kakak Jun Kit	doktor
Ramaiamy	pelajar
Pemuda itu	mahasiswa

b) Frasa nama + frasa kerja

Ayat inti ini subjeknya ialah kata nama dan predikatnya juga frasa kerja.

contoh ayat

FN (subjek)	FK (kerja)
Abang Ali	membasuh kereta
Nyonya Tan	membeli daging ayam
Murid-murid itu	berlari

c) Frasa nama + frasa adjektif

Ayat inti ini subjeknya ialah kata nama dan predikatnya juga frasa adjektif.

contoh ayat

FN (subjek)	FK (adjektif)
Bunga ini	wangi
Kapak ini	tajam
Bangunan itu	tinggi

d) Frasa nama + frasa sendi

Ayat inti ini subjeknya ialah kata nama dan predikatnya juga frasa sendi.

contoh ayat

FN (subjek)	FK (sendi)
Ayah	di kebun
Mereka	dari Perak
Cenderamata	untuk guru besar

Kata sendi mesti diikuti oleh kata nama untuk membentuk frasa sendi.

contoh ayat

Kata sendi	di, dari, untuk
Kata nama	kebun, Terengganu, guru besar

Perkataan Hampir Sama Makna

Kata Yang Hampir Sama Maknanya.

Kata	Maknanya
1. besar 2. lebar 3. longgar 4. luas	1. tidak kecil ukurannya 2. ukuran lintang sesuatu bidang 3. tidak sempit (pakaian) 4. tidak sempit, lapang (halaman)
1. basi 2. busuk 3. hangit 4. tengik	1. makanan yang tidak sedap baunya kerana sudah cemar 2. buruk atau rosak (buah) 3. nasi yang hampir hangus dan berbau 4. berbau atau terasa tidak sedap (minyak kelapa yang sudah lama)
1. beku 2. kaku 3. kejur 4. tegang	1. keras kerana sejuk (cecair) 2. kejang 3. keras dan kaku (tubuh), tegak dan keras (rambut) 4. keras dan liat (urat, otot)
1. belah 2. hancur 3. patah 4. retak	1. pecah menjadi dua bahagian 2. pecah menjadi kecil-kecil kerana dikunyah, ditumbuk, remuk, lumat 3. hampir putus 4. menunjukkan akan pecah
1. bengkok 2. bongkok 3. condong 4. serong	1. tidak lurus 2. melengkung, tidak lurus 3. senget 4. tidak lurus, tidak tepat (letak, potongan sesuatu)
1. empuk 2. lemau 3. lembik 4. lembut	1. lembut dan mudah dikunyah 2. tidak garing kerana sudah kena angin (biskut, kuih) 3. tidak keras, lembut 4. tidak keras, lembuik, mudah dilenturkan
1. gembur 2. rangup 3. rapuh 4. retas	1. tidak keras padat (tanah) 2. mudah pecah, rapuh (biskut, keropok) 3. mudah patah atau mudah pecah 4. terbuka jahitan kerana putus benangnya (pakaian)
1. muncul 2. tampil 3. terbit 4. timbul	1. keluar dengan tiba-tiba 2. datang ke depan 3. keluar dari tempat yang terlindung 4. naik ke atas dari dalam air
1. berbuai 2. bergegar 3. bergoyang 4. berkocak	1. bergerak barbalik-balik, berayun-ayun 2. bergerak ke atas ke bawah dengan cepat dan kuat, bergoncang 3. bergerak terayun-ayun 4. bergoncang (air dalam bekas)
1. berkeliaran 2. berhamburan 3. berserakan 4. bertempiaran	1. bergerak dengan tidak bertujuan atau menuju ke serata tempat 2. keluar bertabur-tabur ke sana ke sini 3. tidak tersusun atau tidak kemas 4. berlari ke sana ke sini dengan tidak tentu haluan
1. nencolok 2. mencucuk 3. menjolok 4. merodok	1. menusuk atau menimbulkan rasa meluat kerana sesuatu (kelakuan, pakaian) 2. menikam atau menusuk dengan benda tajam 3. merodok sesuatu dengan galah supaya gugur 4. menusuk, menikam senjata tajam
1. mengambil 2. menyambar 3. merampas 4. merenggut	1. mengangkat, memungut sesuatu yang ada di bawah, memegang sesuatu lalu      membawa 2. melakukan sesuatu seperti menyamun dengan kasar dan cepat 3. mengambil sesuatu kepunyaan orang lain dengan paksa, merebut 4. menarik dengan cepat
1. mencuit 2. meraba 3. menyentuh 4. menyinggung	1. menyentuh dengan hujung jari 2. hendak mencari sesuatu 3. melanggar sedikit 4. menyentuh dengan siku
1. menanak 2. menjerang 3. mengukus 4. merebus	1. memasak sesuatu dalam periuk (nasi) 2. meletakkan cerek di atas api, memasak 3. memanaskan sesuatu dengan wap air 4. memasak sesuatu dalam air mendidih
1. menatang 2. mengelek 3. menjinjing 4. menjunjung	1. membawa sesuatu di atas tapak tangan 2. mengepit sesuatu di rusuk atau di ketiak 3. membawa sesuatu dengan tangan yang tehulur ke bawah 4. membawa sesuatu di atas kepala
1. memangkas 2. mencencang 3. mengerat 4. menghiris	1. memotong hujung tumbuh-tumbuhan supaya pendek, memotong dengan gunting     (rambut) 2. memotong sesuatu sehingga halus-halus 3. memotong, memenggal, memancung 4. memotong, mengerat tipis-tipis
1. memagut 2.menggerit 3. menggigit 4. mengunyah	1. menggigit 2. menggigit sedikit-sedikit dengan gigi depan 3. memotong dengan gigi 4. melumatkan makanan dalam mulut dengan gigi sebelum menelan
1. mengelap 2. menggosok 3. menggilap 4. menyapu	1. mengeringkan 2. menggeserkan sesuatu pada benda lain supaya berkilat, bersih 3. menggosok supaya berkilat 4. membersihkan sesuatu dengan menggunakan penyapu
1. mencium 2. menghirup 3. menghisap 4. mengucup	1. menyedut udara dengan hidung untuk mengetahui baunya, menghidu 2. menghisap dan menelan benda cair 3. menarik minuman, asap rokok dan lain-lain ke dalam mulut atau hidung denan     nafas 4. menyentuh dengan bibir.
1. melihat 2. meneliti 3. mengintai 4. menonton	1. memandang, menengok 2. memperhatikan dengan bersungguh-sungguh 3. melihat dengan bersembunyi-sembunyi untuk mengetahui gerak-geri orang 4. menengok sesuatu pertunjukkan
1. menyimbah 2. menyiram 3. merendam 4. merenjis	1. menyiram dengan air sehingga basah 2. mencurahkan air pada sesuatu 3. menaruh sesuatu di dalam air 4. memercik air pada seseorang atau sesuatu
1. menganyam 2. memilih 3. menenun 4. menyulam	1. mengatur / menyusun sesuatu supaya bersilang-silang / berjalin 2. memintal tali / berjalin 3. membuat kain daripada benang, kapas atau sutera 4. menjahit perhiasan pada kain
1. melulur 2. meneguk 3. menelan 4. menghisap	1. menelan bulat-bulat 2. menelan sesuatu benda cair 3. memasukkan ke dalam perut melalui kerongkong 4. menyedut sesuatu ke dalam perut
1. terjelopok 2. terperosok 3. tersungkut 4. terjunam	1. jatuh terduduk 2. jatuh ke dalam lubang 3. jatuh ke depan serta muka terkena tanah 4. jatuh kepala dahulu
1. bolak-balik 2. lalu -lalang 3. mundar-     mandir 4. pindah-randah	1. pulang dan pergi lagi, ulang-alik 2. banyak kali lalu (keluar masuk) 3. berjalan pergi balik, berulang-alik 4. selalu bertukar tempat

Jenis-jenis ayat.

JENIS-JENIS AYAT

Ayat-ayat dalam bahasa Melayu boleh dibahagikan kepada empat jenis, iaitu ayat penyata, ayat tanya, ayat perintah dan ayat seruan.

Ayat Penyata
1. Ayat penyata ialah ayat yang diucapkan dengan maksud untuk menyatakan atau menerangkan sesuatu hal.
2. Ayat penyata juga dikenali sebagai ayat berita atau ayat keterangan.

3. Ayat contoh:
a) Pelajar-pelajar sedang mengulang kaji pelajaran di perpustakaan.
b) Normah tidak pergi ke sekolah pada hari ini.
c) Dia suka menonton rancangan televisyen.
d) Datuk sedang berehat di ruang tamu.
e) Kami sekeluarga akan melancong ke Taiwan.



Ayat Tanya
1. Ayat tanya ialah ayat yang digunakan untuk menanyakan sesuatu hal.
2. Terdapat dua jenis ayat tanya, iaitu ayat tanya tanpa kata tanya dan ayat tanya dengan kata tanya.
3. Tanda soal (?) diletakkan pada akhir ayat dalam tulisan.

(i) Ayat Tanya Tanpa Kata Tanya
1. Ayat tanya tanpa kata tanya ialah ayat yang diucapkan dengan meninggikan nada suara pada akhir ayat penyata.
2. Dalam tulisan, nada tanya ini ditandai dengan tanda soal (?).
3. Ayat contoh:

a) Adik masih belum makan?
b) Pemuda itu malas?
c) Pertandingan bercerita itu diadakan pada minggu hadapan?
d) Erra penyanyi yang popular?
e) Bas itu sudah bertolak?

(ii) Ayat Tanya Dengan Kata Tanya
1. Ayat tanya dengan kata tanya ialah ayat yang menggunakan kata tanya seperti apa, siapa, bila, mana, bagaimana dan sebagainya.

2. Ayat contoh:
a) Barang itu apa?
b) Pemain piano itu siapa?
c) Hari jadi kamu bila?
d) Pejabat pos di mana?
e) Keadaan nenek kamu bagaimana?

3. Dalam bentuk tulisan, ayat-ayat tanya ini perlu menerima partikel "-kah" dan diletakkan di hadapan ayat.
4. Ayat contoh:
a) Apakah barang itu?
b) Siapakah pemain piano itu?
c) Bilakah hari jadi kamu?
d) Di manakah pejabat pos?
e) Bagaimanakah keadaan nenek kamu?

Ayat Perintah
1. Ayat perintah ialah ayat yang digunakan untuk menimbulkan sesuatu tindakan.
2. Ayat perintah terdiri daripada empat jenis, iaitu:

a) Ayat suruhan
b) Ayat larangan
c) Ayat silaan
d) Ayat permintaan

Panduan Umum Penggunaan Jenis-jenis Ayat Perintah
Ayat Perintah
Penggunaan Ayat Contoh
Ayat Suruhan Memberi arahan atau memerintah seseorang membuat sesuatu.
1. Minumlah teh ini dahulu.
2. siapkan kerja sekolah ini.
3. Fikirkanlah sebelum bertindak.

Ayat Larangan
Melarang seseorang daripada melakukan sesuatu.
Menggunakan kata larangan seperti jangan, usah atau tak usah.
1. Jangan petik bunga itu.
2. Usah bermain di tepi jalan.
3. Tak usah kau campur tangan dalam hal saya.

Ayat Silaan
Menjemput atau mempersilakan seseorang
Menggunakan kata silaan seperti sila atau jemput.
1. Sila beratur sebelum masuk ke dalam kelas.
2. Silalah pakai topi keledar.
3. Jemput makan bersama-sama.
4. Jemputlah datang ke rumah saya.

Ayat Permintaan
Memohon permintaan dan pertolongan.
Menggunakan kata permintaan seperti minta atau tolong.
1. Minta tuan-tuan dan puan-puan mengambil tempat duduk masing-masing.
2. Minta anda semua bersabar.
3. Tolong ambilkan saya secawan air.
4. Tolong uruskan perkara ini dengan segara.

Ayat Seruan
1. Ayat seruan ialah ayat yang digunakan untuk melahirkan perasaan seperti takut, marah, gembira, sakit, benci dan sebagainya.
2. Tanda seru (!) biasanya diletakkan pada akhir ayat seruan.
3. Ayat seruan didahului oleh kata seru seperti amboi, wah, eh, oh, aduh, cis dan sebagainya.
4. Ayat contoh:
a) Amboi, cantiknya gadis itu!
b) Wah, mahalnya baju ini!
c) Oh, aku lupa bawa wang hari ini!
d) Cis, berani kamu pukul saya!
e) Syabas, kamu telah menang!

SUSUNAN AYAT
1. Terdapat dua bentuk susunan ayat dalam bahasa Melayu, iaitu susunan biasa dan susunan songsang.
2. Dalam susunan biasa, subjek terletak di hadapan ayat manakala predikat pula terletak di belakang ayat.
3. Ayat songsang ialah ayat yang predikatnya di hadapan dan subjeknya di belakang.

Ayat Biasa = Subjek + Predikat
Ayat Songsang = Predikat + Subjek
Ayat contoh:
1. Encik Ahmad seorang doktor.(Ayat Biasa)
    Seorang doktor Encik Ahmad. (Ayat Songsang)

Ayat membawa maksud sama tetapi berlainan bentuk

AYAT AKTIF DAN AYAT PASIF
1. Ayat aktif ialah ayat yang mengandungi kata kerja yang memberi penekanan kepada subjek.
2. Ayat aktif terdiri daripada ayat aktif transitif dan ayat aktif tak transitif.
3. Ayat pasif pula ialah ayat yang mengandungi kata kerja yang memberi penekanan kepada objek.

Ayat Aktif --Ayat Pasif
1. Vincent membaiki radio yang rosak itu. (AYAT AKTIF)
1. Radio yang rosak itu dibaiki oleh Vincent. (AYAT PASIF)

2. Kamu perlu membasuh pinggan mangkuk itu.(AYAT AKTIF)

2. Pinggan mangkuk itu perlu kamu basuh. (AYAT PASIF)


3. Dia menulis karangan itu.(AYAT AKTIF)

3. Karangan itu ditulis olehnya.(AYAT PASIF)


4. Ayah membaca surat khabar.(AYAT AKTIF)

4. Surat khabar dibaca oleh ayah.(AYAT PASIF)


5. Mereka sedang membersihkan kawasan rumah. (AYAT AKTIF)

5. Kawasan rumah sedang dibersihkan oleh mereka. (AYAT PASIF)


*Ayat-ayat di atas membawa maksud yang sama walaupun bentuknya berlainan.

Ayat Aktif dan Ayat Pasif

AYAT AKTIF

Ayat aktif dapat dibahagikan kepada dua jenis, iaitu:
(a) Ayat aktif transitif
(b) Ayat aktif tak transitif
(a) Ayat Aktif Transitif

Ayat aktif transitif ialah ayat yang mengandungi kata kerja transitif, iaitu yang diikuti oleh frasa nama sebagai objek atau unsur penyambutnya.
1. Saya mengelap tingkap.
2. Ibu menggoreng ikan.
3. Kami menghormati guru.
4. Beliau merasmikan majlis itu.
5. Merokok membahayakan kesihatan.
6. Bersukan menyihatkan badan.
7. Adik bermain bola.

(b) Ayat Aktif Tak Transitif
Ayat aktif tak transitif ialah ayat yang mengandungi kata kerja tak transitif, iaitu yang tidak diikuti oleh objek sebagai penyambutnya.

1. Adik menangis.
2. Kakak tidur.
3. Amran melukis.
4. Lydia bernyanyi.
5. Kami berehat.
6. Emak memasak.
7. Adik mandi.

*Hanya ayat aktif transitif dapat dipasifkan kerana mempunyai objek.

AYAT PASIF
Ayat pasif dapat dibahagikan kepada tiga jenis, iaitu:
a) Ayat pasif dengan imbuhan kata kerja pasif
b) Ayat pasif dengan kata ganti nama diri pertama dan kedua
c) Ayat pasif dengan kehadiran kata bantu pasif "kena"

(a) Ayat pasif dengan imbuhan kata kerja pasif
1. Kata kerjanya mengandungi imbuhan kata kerja pasif di- dan ter-.
2. Hanya digunakan untuk kata ganti nama diri ketiga.
3. Ayat contoh:
(i) Pokok bunga itu ditanam oleh Li Mia.
(ii) Baju sekolah itu digosok oleh Jun Meng.
(iii) Kucing itu terlanggar oleh Sumudi.
(iv) Batu itu tersepak oleh Helen.

(b) Ayat pasif dengan kata ganti nama diri pertama dan kedua
1. Kedua-dua jenis kata ganti nama diri ini diletakkan di hadapan kata kerja dasar kerana tidak boleh menerima imbuhan kata kerja pasif di-.
2. Ayat contoh:
(i) Masalah itu akan saya selesaikan.
(ii) Bilik itu patut kamu kemaskan.
(iii) Titah tuanku akan patik junjung.
(iv) Keamanan negara harus kita kekalkan.

(c) Ayat pasif dengan kehadiran kata bantu pasif "kena"
1. Mengandungi perkataan "kena" di hadapan kata kerja dasar yang tidak menerima awalan.
2. Ayat contoh:
(i) Anjing liar itu kena tembak oleh pemburu.
(ii) Dia kena culik oleh pengganas itu.
(iii) Kanak-kanak itu kena pukul oleh ibunya.
(iv) Mereka kena denda oleh guru tingkatan.

Contoh soalan tatabahasa tingkatan dua

(klik)Contoh  soalan tatabahasa tingkatan dua.Selamat mencuba.

AYAT DASAR

POLA AYAT DASAR DAN FRASA

Pola ayat dasar merupakan sumber kepada pembentukan ayat-ayat dalam Bahasa Melayu. Ayat dasar juga dikenali sebagai ayat mudah atau ayat inti. Terdapat empat pola ayat dasar berdasarkan unsur-unsur binaan ayat:

FN+FN ; FN+FK ; FN+FA ; FN+FS

Frasa

Frasa ialah unit tatabahasa yang boleh terdiri daripada satu susunan yang mengandungi sekurang-kurangnya satu atau dua perkataan yang berpotensi untuk diperluaskan menjadi dua perkataan atau lebih.

Frasa menjadi subjek atau predikat dalam binaan ayat serta menjadi konstituen  atau binaan kepada klausa.

Frasa terbahagi kepada empat, iaitu frasa nama, frasa kerja, frasa adjektif dan frasa sendi nama

Dalam setiap frasa ada perkataan yang yang dikenali sebagai inti frasa, iaitu perkataan yang paling penting dalam frasa. Contoh (berdasarkan Pola FN+FN) :

Kakak saya seorang pramugari = Kakak pramugari

Di sini ‘kakak’ dan ‘pramugari’ adalah inti frasa kepada kedua-dua pola tersebut.

Jenis perkataan yang menjadi inti frasa menentukan sama ada ia menjadi frasa nama, frasa kerja, frasa adjektif atau frasa sendi nama.

1)    Frasa Nama (FN)

Frasa nama yang terbentuk daripada sederetan perkataan mempunyai dua jenis hubungan antara perkatan-perkataan ini :

a)    inti & penerang

Contoh : Guru sekolah menengah itu sedang menasihati murid-muridnya (FN+FK)

                  Guru à inti ; sekolah menengah itu à penerang

b)    inti & inti.

Contoh : Ibu bapa perlu mendidik anak (FN+FK)

                  Ibu à inti ; bapa à inti.

Dalam binaan frasa nama, penyusunan setiap konstituen amat pentng untuk menentukan sama ada frasa nama itu digunakan dengan betul atau tidak. Oleh itu, peraturan Hukum D-M, penggunaan kata bilangan serta panggilan dan penerang mestilah sesuai dalam frasa nama.

Hukum D-M ialah Hukum Diterang (D) dan Hukum Menerang (M). Dalam frasa nama, unsur inti yang berada pada kedudukan pertama adalah unsur diterangkan, dan pada kedudukan kedua merupakan unsur menerangkan.

 Contoh :  Guru bahasa  ;  Guru à inti / (D)

                                          bahasa à penerang /(M)

Hukum D-M mempunyai beberapa kekecualian, antaranya ialah jawatan tertentu yang biasa digunakan seperti Perdana Menteri (sepatutnya Menteri Perdana) dan naib presiden (sepatutnya presiden naib).

2)    Frasa Kerja (FK)

Frasa kerja terbina daripada satu perkataan sahaja (iaitu terdiri daripada kata kerja tak transitif) atau sederetan perkataan yang menjadi unsur predikat dalam ayat. Binaan frasa kerja terbahagi kepada dua :

a)    Frasa kerja yang tidak mengadungi obejk dan tidak memerlukan kata nama sebagai penyambung untuk melengkapkannya. Kata kerja di sini ialah kata kerja tak transitif.

Contoh : Adik menangis (FN+FK)

b)    Frasa kerja yang mengandungi objek selepas kata kerja untuk melengkapkan frasa ini. Kata kerja di sini ialah kata kerja transitif yang memerlukan objek yang terdiri daripada kata nama. Objek berkenaan boleh diikuti oleh penerang.

Contoh : Saya menangkap burung gagak di hutan. (FN+FK)  ; di sini :

                  burung gagak à objek

                  di hutan à penerang

3)    Frasa Adjektif (FA)

Frasa adjektif boleh terbina daripada satu perkataan atau sederetan perkataan yang mengandungi kata adjektif sebagai inti. Frasa adjektif adalah unsur predikat dalam binaan ayat atau sebagai unsur keterangan dan unsur penerang dalam predikat, yang hadir selepas kata kerja. Manakala sebagai kata penerang, kata adjektif hadir selepas kata nama.

Binaan frasa adjektif yang terdiri daripada satu perkataan sahaja adalah seperti malas, muram, dan kosong. Frasa adjektif juga boleh dibahagikan kepada dua golongan :

a)    Kombinasi dua kata adjektif yang menekankan beberapa unsur:

-          keserasian makna. Contoh  : cantik molek, penat lelah

-          makna berlawanan. Contoh : baik buruk, kecil besar

-          keindahan bunyi ritma. Contoh : lemah longlai, kusut masai

b)    Binaan frasa adjektif yang terdiri daripada kata adjektif sebagai inti dan kata nama sebagai penerang. Ia membawa dua maksud

-          keserupaan. Contoh : merah darah , hijau daun

-          kiasan. Contoh : panjang tangan, besar kepala

Dalam frasa adjektif, kata penguat boleh hadir dalam beberapa keadaan:

a)    Di hadapan : paling degil, amat bijak

b)    Di belakang : murah sekali, cepat benar

c)    Secara bebas : amat cantik, cantik amat.

d)    Secara berderetan : sungguh berani sekali, belum cerdik lagi

Dalam susunan ayat biasa, frasa adjektif hadir sebagai predikat, sebagai kata keterangan selepas kata kerja dan penerang selepas frasa nama. Dalam susunan ayat biasa, frasa adjektif boleh mengalami susunan songsang. Contoh :

Rumah Ani amat besar sekali  à Amat besar sekali rumah Ani

4)    Frasa Sendi Nama (FS)

Frasa sendi nama ialah binaan dalam ayat yang terdiri daripada satu sendi nama dan frasa nama yang menjadi pelengkap kepada sendi nama itu. Dalam binaan ayat biasa, frasa sendi nama menjadi predikat dalam ayat.

Frasa sendi nama boleh dibentuk melalui empat cara :

a)    Sendi nama dan frasa nama. Contoh : di pasar

b)    Sendi nama, kata nama arah dan frasa nama. Contoh : di tepi pasar

c)    Sendi nama, kata nama arah, frasa nama dan ayat komplemen. Contoh : ke dalam hutan untuk menangkap rusa.

(binaan ketiga ini memperlihatkan kita bahawa unsur kata nama arah dan ayat komplemen merupakan unsur pilihan)

d)    Sendi nama, kata nama arah, frasa nama dan frasa keterangan. Contoh : di selatan negeri China pada tiap-tiap bulan.

(binaan keempat ini memperlihatkan unsur keterangan bersifat pilihan)

Peka Bahasa:telor dan telur

Gunakanlah bahasa kebangsaan dengan betul.

Kata majmuk.

PEMAJMUKAN

Kata Majmuk

1. Dua atau lebih daripada dua patah dasar dapat digabungkan untuk membentuk satu kata baru yang padu atau sebati maknanya.

2.     Kata paduan atau sebatian yang demikian dikenal sebagai kata majmuk.

3.     Setiap kata yang menjadi komponen kata majmuk mempunyai maknanya sendiri-sendiri.

4.     Misalnya, wang dan saku yang menjadi komponen kata majmuk wang saku mempunyai maknanya masing-masing. Makna wang saku ialah wang dibawa untuk digunakan apabila diperlukan.

5.         Ada juga kata majmuk yang terbentuk daripada dua patah kata yang berbeza tetapi maknanya sama atau hampir-hampir sama. Beberapa contohnya ialah cantik jelita, hancur lebur, dan sunyi sepi.

6.         Dua patah kata yang sama atau hampir sama maknanya itu dimaksudkan untuk menyatakan makna kesangatan. Misalnya, cantik jelita bererti sangat cantik, hancur lebur bererti hancur sama sekali, dan sunyi sepi bererti sangat sunyi.

Bentuknya

7.         Kata majmuk ada yang dieja tercantum dan ada yang dieja terpisah tetapi tidak ada yang bersempang.

8.         Dengan itu, dapatlah dibezakan bentuk kata majmuk daripada bentuk kata ganda yang dieja bersempang kecuali kata ganda separa seperti bebawang, jejari, kekuda, dan sebagainya.

9.            Beberapa contoh kata majmuk yang dieja tercantum ialah apabila, bumiputera, daripada, jurumudi, kadangkala, dan walaupun.

10.            Beberapa contoh kata majmuk yang dieja terpisah ialah air mata, buah pinggang, campur tangan, daun pintu, ganti rugi, dan hak cipta.

11.        Dari segi bentuknya, kata majmuk ter­bahagi kepada beberapa kelas seperti yang berikut:

(a) kata nama majmuk;

(b) kata bilangan majmuk;

(c) kata adjektif majmuk;

(d) kata kerja majmuk;

(e) kata sendi majmuk;

(f) kata keterangan majmuk;

(g) Kata hubung majmuk.

12 Sebahagian besar daripada kata majmuk dalam bahasa Melayu tergolong dalam kelas kata nama.

Contoh kata nama majmuk, antara yang lainlain, ialah air mata, buah mulut, cita rasa, daun telinga, ganti rugi, dan hak cipta.

13. Kata bilangan majmuk, antara yang lain-lain, ialah tiga puluh, dua pertiga, dan dua ratus lima puluh.

14.        Kata adjektif majmuk, antara yang lain-lain, ialah aman damai, buta huruf, cantik jelita, gagah perkasa, merah jambu, iri hati, dan kelam kabut.

15.        Kata kerja majmuk ada yang bebas, yakni tidak terikat pada sebarang imbuhan.

Contohnya: angkat kaki, buang air, campur tangan, datang bulan, dan gulung tikar.

16.        Kata kerja majmuk ada juga yang terikat. Contohnya: mengadu domba, mengambil alih, mengambil berat, menganggap sepi, mengangkat sembah, membalas budi, membanting tulang, mencari gali, bercerai susu, berdiam diri, menyalahgunakan, menembak mati, dan bertungkus lumus.

17 Kata sendi majmuk pula tidak seberapa jumlahnya, iaitu darihal, daripada, kepada, dan sedari.

18 Kata keterangan majmuk, antara yang lainlain, ialah acap kali, boleh jadi, demikian, kadangkala, lambat laun, pertama kali, sambil lalu, dan sekali sekala.

19 Kata hubung majmuk, antara yang lain-lain, ialah apabila, manakala, dan meskipun.

Tugasnya

20.        Kata majmuk mempunyai dua tugas seperti yang berikut:

           (a) menetapkan kelas kata dasar. Contohnya.

air (kata nama) + mata (kata nama)	air mata (kata nama)
lemah (kata adjektif) + lembut (kata adjektif)	lemah lembut (kata adjektif)
mogok (kata kerja) + duduk (kata kerja)	mogok duduk (kata kerja)
dari (kata sendi) + pada (kata sendi)	daripada (kata sendi)

(b) mengubah kelas kata dasar. Contohnya:

apa (kata ganti tanya) + bila (kata keterangan tanya)	apabila (kata nama)
alim (kata adjektif) + ulama (kata nama)	alim utama (kata nama)
gulung (kata kerja) + tikar (kata nama)	gulung tikar (kata kerja)
tumbuk (kata kerja) + rusuk (kata nama)	tumbuk rusuk (kata nama)
cerdik (kata adjektif) + pandai (kata adjektif)	cerdik pandai (kata nama)
lalu (kata kerja) + lintas (kata kerja)	lalu lintas (kata nama)
banyak (kata adjektif) + mulut (kata nama)	banyak mulut (kata adjektif)
lambat (kata adjektif) + laun (kata adjektif)	lambat laun (kata keterangan)

Maknanya

21.        Dari segi maknanya, kata majmuk dapat dibahagi kepada dua jenis seperti yang berikut:

(a) kata majmuk wajar;  

(b) kata majmuk kiasan

22. Kata majmuk wajar ialah kata majmuk yang sebenarnya, yang maknanya dapat diketahui daripada makna katakata yang menjadi komponennya.

Misalnya, buah anggur ialah kata majmuk wajar kerana maknanya tidak lain daripada buah yang bernama anggur.

23.        Kata majmuk kiasan pula ialah kata majmuk yang maknanya lain daripada makna yang ada pada kata-kata yang menjadi komponennya.

Misalnya buah hati ialah kata majmuk kiasan kerana maknanya tidak kenamengena dengan buah ataupun hati.

Makna buah hati ialah kekasih yang dicintai, bukan buah yang bernama hati.

24.        Berikut ialah beberapa contoh kata majmuk wajar.

adat istiadat alih bahasa bahasa pasar bakul sampah batang hidung cakera padat cantik jelita daya cipta dengki hati emas putih esok hari gagah berani galah canggah rendah hati sabun mandi sihat akal

gunung api hancurlebur harga borong hitam manis ikan parang inti sari isi perut juling air kaca mata kerak bumi otak depan olah raga pagar duri pindah tangan rabun jauh tahan lasak

kongsi gelap lampu duduk lipat ganda lubang hidung mabuk taut merah jambu minyak makan naik takhta nenek moyang orang gaji tuan rumah udang galah uji kaji wang saku warta berita zat air

24.        Berikut ialah beberapa contoh kata majmuk kiasan.

akal kancil anak angkat anak baju anak emas anak kunci batu loncatan banyak mulut buah mulut bulan madu cahaya mata cakap angin campur tangan cekak musang dapur susu mata hari naik darah nyawa ikan otak udang tangan besi timbang rasa

darah daging datang bulan daun pintu emas kahwin embun jantan filem bisu gaji buta gantung kemudi gatal mulut gunung payung habis akal lalat hijau lebar mulut lemah semangat lepas tangan main angin malam buta sampai hati tali barut tanah air

hajat besar harga diri ibu ayam isi hati jalan bahasa jauh hati kaki tangan karat hati kata dua kecil hati kereta api papas hati panjang tangan pasar gelap patah hati rendah hati sagu hati sakit hati tumbuk rusuk